متن بیانیه کنفرانس(عدالت باز و نقش مردم در نهادهای عدلی - قضایی)

humaira
شنبه ۱۳۹۸/۳/۲۵ - ۱۵:۲۶
خبر

جلالتماب محترم معاون صاحب دوم ریاست جمهوری اسلامی افغانستان، عالیجنابان مرستیال لوی څارنوال جناب جلال صاحب، وزرای محترم امور داخله و عدلیه، نماینده ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان، حاضرین در تالار، اشتراک کنندهگان عزیز و مسوولین رسانه‌ها!

السلام علیکم و رحمة الله وبرکاته

 

مسرت دارم  که به نمایندهگی از ستره محکمه جمهوری اسلامی افغانستان درین  کنفرانس ملی امانتداری تحت اجندای «عدالت باز و نقش مردم در نهاد های عدلی و قضایی» اشتراک نموده  و مختصراً به ایراد سخن میپردازم.

ازانجاییکه در نشست کنونی، اشتراک در پروسههای عدلی و قضایی مطرح است، اجازه دهید  توضیح دهم که ارگانهای عدلی و قضایی کشور در واقعیت  نهادهای تنفیذ قانون در جامعه اند. اگر به فصل حقوق  اساسی و وجایب اتباع مندرج موا د 22-29 قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان بنگریم،  به وضاحت این طرز دید حاصل میشود که در راستای تامین و حفظ حقوق اساسی اتباع، ارگان‌های تنفیذ قانون نقش اساسی و با ارزشی دارند و قوانین شکلی، میکانیزم اجراات نهادهای عدلی و قضایی را  مشخص نموده است.

 

از آنجائیکه قوه قضائیه جمهوری اسلامی افغانستان مطابق به حکم ماده 120 قانون اساسی وظیــــــفه رسیده‌گی به تمامی دعاوی را دارد که از جانب  افراد و اشخاص حقیقی و حکمی به شمول دولت به حیث مدعی و یا مدعی‌علیه به پیشگاه محاکم اقامه میشود، طبیعی است که نهایت رسیده گی باید با صدور حکم عادلانه توام  باشد تا حقوق بشری تضییع نگردد.

به همین دلیل است که قوه قضائیه نقش عمده‌ای در ایجاد تامین عدالت و امنیت در جا معه داشته و در همه مکتب‌های فکری بر لزوم اقتدار و قداست آن  تاکید شده و دید اسلام نسبت به امر قضاء و قضاوت برازنده‌تر است.

برای آنکه قاضی بتواند در شرایط حساس بیطرفانه تصمیم بگیرد و از نفوذ اصحاب دعاوی مصوون باشد، باید از استقلال قضایی بهره‌مند باشد و از جانبی رعایت شأن و استقلال قاضی اهمیت زیاد دارد و قضات به عنوان کارگزاران اصلی عدالت نقش مهمی در اجرای وظایف قوه قضائیه دارند.

در خصوص اشتراک و نقش نظارتی مردم از پروسه‌های عدلی و قضایی باید گفت که  قوانین شکلی، پروسیجرهای اجراات عدلی و قضایی را مشخص نموده و ضمن رعایت حقوق اطراف قضایا، به علنی بودن جلسات قضایی به استثنای موارد خاص، هدایت داده است  بناء  مدعی، مدعی علیه، وکیل مدافع، څارنوال و قاضی- ارکان اساسی یک جلسه قضایی را تشکیل میدهند و ستره محکمه با توجه به علاقمندی عامه از جریان جلسات علنی قضایی،  از پنج سال بدینسو مطابق به احکام قانون اساسی و قانون تشکیل و صلاحیت قوه قضائیه، برگزاری جلسات علنی قضایی را به اشتراک اطراف قضایا  و نیز مردم  و رسانهها تجویز نموده و در واقع عدالت باز و نظارت مردمی و اجتماعی را از اجراات شفاف محاکم به نمایش گذاشته و موازی به آن با تطبیق این پروسه اهداف ذیل را نیز دنبال نموده و مینماید:

 

  • مردم باید بدانند که رسیدهگی به قضایا بدون هیچ تاثیر و نفوذی در ملاء عام و با شفافیت تام صورت میگیرد.
  • قاضی با استقلال و بیطرفی کامل، حکم باصلابت قضایی را صادر مینماید و اهمیت قضا و عدالت را به مردم مینمایاند.
  • طرفین دعوی به شمول څارنوال ناگزیر است در محضر جمعی مردم  دلایل، اسناد و مدارک کافی و مقنع را ارائه نماید تا مورد قناعت همه- منجمله قضات قرار بگیرد.
  • وکیل مدافع همچنان  میکوشد تا دلایل مقنع  تبرئه کننده  را ارائه و نتایج مطلوبی را بدست ارد.
  • متهمین نیز میتوانند در محضر عام  از اتهاماتی که به آنان منسوب گردیده، دفاع مدلل نمایند.
  • اشتراک کننده گان این جلسات که طبیعتاً  جریان جلسات را  نظارت مینمایند، یک برداشت کلی از جریان یک جلسه علنی قضایی که با ابعاد مختلف مورد رسیده گی قرار میگیرد، بدست آورده و در مورد قانونیت و شفافیت جلسات قضایی، ضمن  اگاهی از جریان جلسه، قضاوت فردی خویش را نیز میداشته باشد.

 

خوشبختانه در چند سال اخیر، به استثنای موارد محدودی که یا قانون اجازه نداده و یا هم نگرانیهای امنیتی مانع شده و یا هم مکان مناسب برای تدویر جلسات علنی در دسترس محاکم نبوده، در سایر موارد جلسات قضایی محاکم به گونه علنی دایر گردیده و در قضایای مورد علاقهء عامه، جمع غفیری از مردم و رسانههای ازاد دعوت شده و جریان از طریق میدیا به نشر رسیده که  خود نمایانگر نظارت مردمی از پروسه   اجراات قضایی است.

برعلاوه، ستره محکمه به منظور اگاهی عامه از اجراات قضایی که یکی از اولویت های مهم برنامه عمل قوه قضائیه را نیز تشکیل میدهد، اجراات و کارکردهایش را از طرق و امکانات ذیل به اگاهی عامه رسانیده است:

 

 1-ازطریق صفحه انترنیتی :

تمامی اجراات ربعوار، ششماهه، نه ماهه و یکساله محاکم کشور به گونه منظم از طریق صفحه انترنیتی به اگاهی عامه قرارداده شده و هر آن قابل دسترس میباشند.

2-از طریق انتشارات قضایی:

 مجله قضا،  جریده میزان و خاصه خپرونه به زبان انگلیسی، ارگانهای نشراتی ستره محکمه را تشکیل میدهند، ستره محکمه انتشارات فوق را به تمامی نهاد های دولتی منجمله نهاد های تحصیلی در مرکز وولایات ارسال داشته و شامل سایت ستره محکمه نیز مینماید که  علاقمندان از محتوی آنها در اگاهی قرارگرفته اند.

همچنان خاصه خپرونه که به زبان انگلیسی منتشر میگردد، فعالیت ها در عرصه اصلاح اداره، مبارزه با فساد اداری و مبارزه علیه مواد مخدر را بازتاب میدهد،  به تمامی نهادهای بین المللی و سفارت خانههای خارجی درکابل از طریق وزارت امور خارجه توزیع میگردد و انان از فعالیت های ستره محکمه منظماً در اگاهی قرار میگیرند.

 

 

3- از طریق اجرای برنامههای معارف قضایی:

ستره محکمه دارای پلان سالیانه معارف قضایی است که از طریق رادیو و تلویزیون در مرکز و ولایات، قضات بالنوبه در مورد  مسایل مهم  قضایی و پروسیجرهای رسیدهگی به قضایا، مصاحبه های را انجام میدهند که مورد استفاده عامه قراردارد.

5-  از طریق ارائه کنفرانسهای مطبوعاتی:

 

درین زمینه دفتر سخنگوی از دو سال بدینسو رسما ایجاد و ستره محکمه، در محضر رسانه های کشور در مورد فعالیت ها و دستاوردهای محاکم صحبت نموده و به سوالات ژورنالیستان پاسخ داده است، بدین معنی که مردم از فعالیت ها و کارکردهای قوه قضائیه در ساحه حاکمیت قانون و تامین عدالت قضایی در اگاهی قرار گرفته و با رسانه‌ها همکاری های ستره محکمه کشور دوام دارد.

برعلاوه ستره محکمه مطابق قانون، با کمیسیون جدیدالتاسیس دسترسی به اطلاعات هماهنگی و همکاری منظم و به وقت داشته که سبب حضور و سهم بیشتر  مردم در امورات قضا گردیده است و در اینده نیز دوام خواهد داشت.

 

بااین اقدامات میتوان گفت که عدالت در محاکم به استثنای موارد مسجله قانونی،  عدالت باز بوده، اطراف قضایا  به گونه نورمال و سایرین نیز به نحوی از فیصله‌های محاکم کشور با مراجعه به منابعی که در فوق تذکار یافت،  اگاهی حاصل کرده  و قوه قضائیه افغانستان  توانسته است تا میزان اعتماد مردم نسبت به محاکم و حضور آنان در پروسه های قضایی را افزایش دهد.

حضور مردم در پروسه‌های قضایی، و علنی بودن جریان محاکمه و همکاری با رسانه های کشور، از جمله مواردی بوده که توانسته سبب تغیرات گسترده و مثبت در محاکم افغانستان گردد و نتایج سروی‌هایکه در دو سال گذشته در این موارد از جانب دفتر محترم دیده بان شفافیت صورت گرفته است، نشان دهنده بهتر شدن وضعیت محاکم و سبب ازدیاد دسترسی مردم به عدالت گردیده است که مایه امیدواری ما را شکل میدهد.

 

ولی نباید فراموش کرد که ارگان‌های عدلی و قضایی منجمله محاکم  از جمله نهادهایی اند که پالیسی و اصول کاری شانرا قانون تشکیل میدهد بناء آزادی واستقلال قاضی نیز منهمک به قانون است، قاضی مکلف است دراجراات قضایی قوانین نافذه را رعایت کرده و سلوک و برخوردش را طبق مقرره طرز سلوک قضایی عیار سازد، تخطی وظیفوی چی از لحاظ کاری وچی از لحاظ سلوکی از جانب ریاست عمومی تفتیش قضایی بررسی و بعد از تدقیق به متخلف از جانب شورای عالی ستره محکمه  مویدات لازم تادیبی تجویز و تطبیق میگردد.

 

حضار نهایت گرامی!

 

در خصوص باز بودن دروازه های محاکم  باید گفت که این مسئله از اولویت های مهم رهبری ارگانهای عدلی و قضایی است، همین حالا بر مبنای هدایت مقام عالی ریاست جمهوری ادارات عدلی و قضایی چگونگی حضور و غیاب منسوبین شان در سطح ولسوالی ها را مشمول قضات و څارنوالان روزانه، هفتهوار و ماهانه کنترول و نظارت نموده  و جریان را ماهوار به مقام عالی ریاست جمهوری گزارش میدهند.

 

همه میدانیم که ادارات عدلی و قضایی  زنجیر به هم پیوسته اند بناء در ولسوالی های امن، بدون شک ادارات عدلی و قضایی فعال بوده و به ارائه خدمات عدلی و قضایی میپردازند و ستره محکمه به سهم خویش در محلاتی که نهادهای امنیتی و عدلی فعال اند، محاکم را نیز فعال نگهداشته و بر رعایت ضوابط حاضری قضات و نظارت ازآن تاکید نموده است  که بدین اساس  دروازه های محاکم  به روی همه احاد جامعه باز بوده  و اگر مواردی خلاف این پالیسی به مشاهده برسد، منحیث مسئولیت فردی جداً مورد باز پرس قرار خواهند گرفت.

 

در اخیر باید گفت که قوانین نافذه حدود صلاحیتها و مسئولیتهای محاکم را مشخص و معین نموده که با رعایت آن، عدالت و قانونیت در اجراات محاکم تامین شده و زمینه های اگاهی عامه از فیصلهها و اجراات محاکم  از طریق اشتراک آنان در جلسات علنی قضایی و همچنان سایر منابع اگاهی دهی که از انها نام  برده شد، میسر است  و ستره محکمه در چهارچوب همین حدود و صلاحیت های قانونی و پالیسی های مربوط آماده همکاری با هر نهاد است، یکبار دیگر اذعان میگردد که ستره محکمه چیزی برای پنهانکاری ندارد و تاکید برتدویر جلسات علنی قضایی و اشتراک احاد مردم درین جلسات در واقعیت نمایانگر عدالت باز است و نقش مردم و نظارت مردمی با حفظ استقلال و بی طرفی قضاء عامل اسا سی تامین عدالت و رعایت سالم احکام قانون پنداشته میشود.

 

اقول قولی هذا و استغفرالله لی ولکم و لسائرالمسلمین

                                   السلام علیکم و رحمة الله وبرکاته

 

 

تازه ترین اخبار

چهارشنبه ۱۳۹۸/۸/۲۹ - ۱۰:۴۶
Background image

خبر شورای عالی ستره محکمه 28 عقرب

 

شورای عالی ستره محکمه قبل از ظهر 28 عقرب تحت ریاست قانونپوه سید یوسف حلیم قاضی القضا ت ورئیس ستره محکمه تشکیل جلسه داد .

شورا نخست گزارش اشتراک قاضی القضات ورئیس  ستره محکمه در. . .

یکشنبه ۱۳۹۸/۸/۱۹ - ۱۴:۵۶
Background image

نشست رهبری وانتقال سیستم مدیریت قضایاء افغانستان 6-9 عقرب سال 1398 درکشورامارات متحده عرب – دبی

نشست رهبری وانتقال سیستم مدیریت قضایاء که به تاریخ 6- 9 عقرب 1398 درشهر دبی امارات متحده عرب دایر گردید، که درآن نماینده گان ازستره محکمه ، لوی سارنوالی ، دفتر شورای امنیت، وزارت های. . .

سه‌شنبه ۱۳۹۸/۸/۱۴ - ۱۴:۵۳
Background image

اطلاعیه

قاضی عنایت الله عنایت

داعی اجل را لبیک گفت

قاضی عنایت الله در سال 1323 هجری خورشیدی در ولایت فاریاب متولد شده وتحصیلات عالی اش را در رشته شرعیات در پوهنتون کابل به پایه اکمال رسانیده. . .

بازگشت به اخبار