تاریخچه و معرفی ستره محکمه

مطابق حکم ماده (116) قانون اساسی ج.ا.ا ، قوه قضائیه رکن مستقل دولت جمهوری اسلامی افغانستان میباشد.
قوه قضائیه مرکب است از: ستره محکمه محاکم استیناف ومحاکم ابتدائیه که تشکیلات وصلاحیت آنها توسط قانون تنظیم می گردد.

معرفی ستره محکمه درنظام قضائی افغانستان
ترکیب قوه قضائیه بعد ازتشکیل ستره محکمه جدیدبموجب قانون تشکیل وصلاحیت محاکم مصوب سال1384 قرارذیل است:

  1. ستره محکمه.
  2. محاکم استیناف.
  3. محاکم ابتدائیه.

برحسب ماده(117) قانون اساسی، ستره محکمه بحیث عالیترین ارگان قضائی دررأس قوه قضائیه کشورقراردارد.

ستره محکمه توسط رئیس، اعضاء، شورای عالی، آمریت عمومی اداری قوه قضائیه و یک عده ادارات مسلکی واداری امور مربوط راطبق قانون سازماندهی می نماید.

شورای عالی عالیترین ارگان سـتره محکمه راتشکیل می دهد که ممثل قوه قضائیه میباشد.

شورای عالی دارای صلاحیت های ذیل میباشد:

الف. درساحه قضائی:

  • رسیدگی وانفصال قضایای جنائی وتأدیبی قضات.
  • تفسیر قوانین.
  • تجدید نظر برفیصله های نهائی محاکم.
  • پیشنها د طرح قوا نین درساحه قضا ء.
  • بررسی دلایل واتخاذ تصمیم درمورد اعاده مجرمین.
  • بررسی ا ستهداآت محاکم وارائه پاسخ درمو ردآن.
  • تأمین وحدت رویه قضائی.
  •  

ب – درساحه اداری:

  • تصویب مقررات ولوایح مر بوط به ساحه قضاء.
  • ترتیب بودجه به مشوره حکومت وتطبیق آن.
  • تفویض صلاحیت رسیدگی از یک محکمه به محکمه دیگر(تبدیل محکمه).
  • رهبری ومراقبت ا زفعالیتهای ادارات محاکم.
  • تنظیم امورذاتی قضات.
  • بررسی نتایج تدقیق ومطالعات امورقضائی و اتخاذ تدابیر در موردآن.
  • اتخاذ تدابیر در مورد ارتقای سطح دا نش قضات.
  • تنظیم امور احصائیه قضائی.
  • سایرامور قوه قضا ئیه.

تفصیل تشکیلات قضائی درافغا نستان عبارتند از:

اول- درستره محکمه:دیوانهای مدنی، تجارتی ،جزاء عمومی، امنیت عامه وجرایم نظا می وجرایم علیه امنیت ومنفعت عامه.

درهردیوا ن دوعضو ستره محکمه، تعدادی ازمستشاران قضائی، راپورتر های قضائی وپرسونل اداری مصروف اجرای وظایف می باشند.

دوم – محاکم استیناف:درمرکز هر ولایت یک ریاست محکمه استیناف وجودداردکه دارای دیوانهای ذیل می باشد:

  • دیوان جزای عمومی.
  • دیوان امنیت عامه.
  • دیوان مدنی واحوا ل شخصیه.
  • دیوان حقوق عامه.
  • دیوان تجارتی.

سوم – محاکم ابتدائیه:شامل محاکم ابتدائیه شهری درمراکز ولایات و محاکم ولسوا لی درمراکز هرولسوالی.

چهارم – سایر محاکم:مانند محاکم اطفال، محاکم فامیلی محاکم ابتدائیه تجارتی ودیوا ن موادمخدر.

پنجم : ادارات وثایق:این ادارات درمراکز ولایات قرارداشته اسنادموردضرورت مردم را توثیق مینمایندودرولسوالی هااموروثایق توسط محاکم ولسوالی انجام میشود.

تشکیلات مرکزی ستره محکمه:
بموجب قانون اساسی 1382 جهت تنظیم امور اداری محاکم وایجاد اصلاحات در قوه قضائیه آمریت عمومی اداری قوه قضائیه تشکیل گردیده که ازطریق ریاست های ذیل امور مربوط رااجراء می نمایند:

  1. ریاست دفتر مقام: اموردفتر قاضی القضات، ملاقات ها، مسایل بین المللی وارتباط خارجه راتنظیم میکند.
  2. ریاست تحریرات ستره محکمه: امور عرایض راتنظیم نموده روابط ستره محکمه را بامقام ریاست جمهوری، شورای ملی وسایر مراجع دولتی وغیردولتی برقرار می سازد.
  3. ریاست دارالانشاء شورای عالی ستره محکمه: اموراجرائی وسکرتریت شورای عالی ستره محکمه را تنظیم، مصوبات، یادداشت ها، قرارها وفیصله های این شوری را تسوید ونهائی ساخته بعد ازتصویب به مراجع مربوط ابلاغ می نماید.
  4. ریاست دارالانشاء شورای عالی ستره محکمه: اموراجرائی وسکرتریت شورای عالی ستره محکمه را تنظیم، مصوبات، یادداشت ها، قرارها وفیصله های این شوری را تسوید ونهائی ساخته بعد ازتصویب به مراجع مربوط ابلاغ می نماید.
  5. ریاست عمومی تدقیق ومطالعات : این ریاست استهداآت محاکم، دوسیه های قضات رامورد غور ومطالعه قرارمیدهدونظریات تدقیقی را درمورد ابراز وجهت غور نهایی به شورای عالی ستره محکمه ارجاع می کند.
    علاوتاً امورقوانین ولوایح قضائی،اموراحصائیه ،آموزش قضات وتدویر سیمینار های قضائی را بمنظورتبادل تجارب قضائی تنظیم میکند.
  6. ریاست تفتیش قضائی: امور محاکم رابطور عادی(نوبتی) درهرسه سال وبطوراختصاصی عندالایجاب موردتفحص وتفتیش قرا رمیدهد.
  7. ریاست وثایق وثبت اسناد:اموروثایق محاکم رااز لحاظ کیفی وکمی موردغور قرارداده تنظیم مینماید.
  8. ریاست عمومی افتاء: دربرابر پرسش های که به ارتباط حقوق اسلام صورت می گیرد به ابراز نظر وصدور فتوی شرعی می پردازد.
  9. ریاست نشرات: امورفرهنگی ونشراتی قوه قضائیه رادرزمینه های نشرمجله قضاء، جریده میزان، کتابخانه قضاء، نشرکتب ورساله های قضائی، تنظیم نیت ورک وفعالیت ویب سایت ستره محکمه را اجراء می نماید.
  10. ریاست دفتر مطبوعاتی: امور مطبوعاتی ستره محکمه رااعم ازپخش اخبار، مصاحبه ها، کنفرانس های مطبوعاتی درساحه کارمحاکم و انعکاس فعالیت های قوه قضا ئیه را ازطریق مطبوعات وتلویزیون تنظیم نموده، انتشارمیدهد.
  11. ریاست مالی وا داری : امور مالی ،اداری وحسابی ستره محکمه را طبق قوانین، مقررات ولوایح مربوط تنظیم می کند.
  12. ریاست کنترول ومراقبت: به ارتباط مبارزه بافساد وارتشاء اجرای وظیفه می کند.
  13. ریاست تعمیرات :درمورد ساختمانهای موردنیاز قوه قضائیه وحفاظت آ ن مؤظف است.
  14. ریاست امور ذاتیه: امورذاتی منسوبین قوه قضائیه رااعم از تقرر، تبدل، ترفیع و تقاعداجراء مینماید.